Solne jeziora, kaplica wykuta pod ziemią i drewniane maszyny, które poruszały konie: w Wieliczce sama kopalnia daje materiał na rozbudowaną wycieczkę. Po wyjściu warto jeszcze zobaczyć Rynek Górny albo odpocząć przy tężni. W programie nie ma natomiast Zamku Żupnego. Zamek wraz z dziedzińcem jest zamknięty, a remont zapowiedziano do końca 2028 roku.
Najlepiej zacząć od wyboru godziny wejścia do kopalni. Do niej dopasuj spacer po mieście. Podziemne Muzeum Żup Krakowskich jest dalszym etapem zwiedzania tego samego kompleksu, a nie kolejnym budynkiem, do którego trzeba dojechać.
Trasa Turystyczna: sól jako krajobraz i materiał
Na Trasie Turystycznej ogląda się zarówno rozległe komory, jak i ślady pracy ludzi. Solankowe jeziora i kaplica św. Kingi pokazują inny świat niż narzędzia i maszyny do wydobywania oraz przewożenia soli. Warto poświęcić uwagę obu, zamiast czekać wyłącznie na najsłynniejszą kaplicę.
To wycieczka z przewodnikiem, nie swobodny spacer po wybranych korytarzach. Możesz jednak obrać własny temat oglądania: rzeźbę w soli, drewniane konstrukcje albo transport wydobytego urobku. Przy pierwszej wizycie proponujemy właśnie ten szeroki wariant, zakończony podziemnym muzeum.
Muzeum w kopalni: konie, kryształy i Matejko
Po Trasie Turystycznej ustaw się przy oznaczeniu „WEJŚCIE DO MUZEUM”. Trasa Muzeum jest wliczona w podstawowy bilet do kopalni. Biegnie na III poziomie; muzeum opisuje ją jako około półtorakilometrowy odcinek, którego zwiedzanie zajmuje około godziny.
Najbardziej przemawiają do wyobraźni kieraty. To wielkie drewniane maszyny napędzane dawniej przez konie. Obok techniki są przedmioty związane z górniczą wspólnotą, w tym Róg Bractwa Kopaczy wykonany w 1534 roku. Warto porównać jego ozdobną oprawę z urządzeniami służącymi codziennej pracy.
W części geologicznej sól przybiera formy włosów, stalaktytów czy choinek. Kryształy obrosły również zwyczajne przedmioty używane przez górników, między innymi miotłę i drabinę. Dalej są komory Saurau i Maria Teresa; w tej drugiej na ścianach widać ślady odrywanych brył soli. Z kolei dwa obrazy Jana Matejki dają powód, by pod ziemią zatrzymać się także przy malarstwie.
Co przygotować przed zejściem
Zbiórka odbywa się przy szybie Daniłowicza, a kasy mieszczą się przy ul. Daniłowicza 10. Tury w wybranym języku mają określone godziny. Rezerwacja online pozwala od razu dopasować resztę dnia; w kasach pozostają miejsca niewykupione w internecie.
Na standardowej trasie czeka około 800 schodów, z czego 380 już na początku. Wygodne buty i dodatkowa warstwa ubrania przydadzą się bardziej niż duża torba: pod ziemią jest 17–18°C. Dopuszczalny bagaż podręczny ma najwyżej 20 × 20 × 35 cm. Ze względu na schody kopalnia odradza wózki dziecięce.
Toalety są obok szybu oraz w podziemiach. Osoby potrzebujące dostosowanej trasy powinny wcześniej zarezerwować zwiedzanie jej dostępnej części przez rezerwacja@kopalnia.pl. Szczegóły opisano w informacjach praktycznych.
Kopalnia podaje orientacyjnie 2–3 godziny zwiedzania łącznie z muzeum. Nie doliczaj do tego ponownie całej godziny muzealnej. Wyjście może prowadzić szybem Regis lub Daniłowicza, dlatego kolejność dalszego spaceru potraktuj elastycznie.
Rynek Górny: Wieliczka na powierzchni
Po kopalni zmień skalę i przyjrzyj się układowi miasta. Rynek Górny ma kształt kwadratu, z którego wychodzi osiem ulic, po dwie z każdego narożnika. Średniowieczny plan otaczają w większości dziewiętnastowieczne budynki.
Zatrzymaj się przy neoklasycznym Pałacu Przychodzkich, wzniesionym w miejscu dawnego ratusza. To propozycja oglądania placu i elewacji, bez planowania wejścia do pałacu. Po monumentalnych komorach pod ziemią dobrze widać tu różnicę między historią wydobycia a historią zwykłej miejskiej zabudowy.
Tężnia na spokojne zakończenie
Tężnia Solankowa jest propozycją dla tych, którzy po zwiedzaniu wolą zostać przy kopalnianym temacie niż przedłużać miejski spacer. Woda spływa po tarninie, a nad konstrukcją wznosi się wieża widokowa o wysokości 22,5 m.
Po podziemnej części wizyty tężnia może być miejscem odpoczynku i oglądania konstrukcji. Jeśli wybierasz dłuższy spacer po Rynku Górnym, zostaw ją na kolejny pobyt.
Trzy pomysły na wizytę
- Pierwsza Wieliczka: Trasa Turystyczna i dalsza Trasa Muzeum, a po wyjściu Rynek Górny. Ten wariant łączy podziemne komory z widokiem miasta.
- Dla zainteresowanych techniką: ten sam podziemny program, ze szczególną uwagą na maszyny, kieraty i ślady wydobycia. Na powierzchni zostaw już tylko przerwę.
- Z dłuższym odpoczynkiem: kopalnia z muzeum, potem tężnia; spacer po rynku przenieś na inną wizytę.
Zamek widoczny na ilustracji nie jest przystankiem tych tras. Komunikat muzeum o remoncie dotyczy również dziedzińca.